Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Bilatu

Errepublika garaiko kantak

Mercedes Telleria Izaguirre

Errepublika garaiko kantak: "Floreciente primavera..."; "Republica espanola...". Untzaga toponimoaren jatorria.
Media: Bideoak

Sendagile ezagunak Eibarren

Juana Arrieta Leceta Marina Basterra Iturbe Lucía Larreategui San Martin Margarita Murguizu Azurmendi Dolores Tolosa Lariz

Sendagile ezagunak: Viteri; Don Ciriaco; Don Vicente. Don Ciriaco 1933an hil zen istripu baten ondorioz. Istripuaren inguruan hitz egiten dute, zazpi Eibartar hil ziren. Errepublika garaian, San Ignazio eguna lan-eguna izatera pasatu zen eta horren ...
Media: Bideoak

Errepublikarrek hauteskundeak irabazi zituzten

Candido Eguren Zabarte

Primo de Riveraren diktadura bukatu eta errepublika baino lehen, Candidori esan zion helduago batek gazteek futbolarekin besterik ez zutela pentsatzen. Eibarren ondo ikusi zen sozialistak eta errepublikanoak batera joatea. Espainia guztiko botoak ...
Media: Bideoak

Errepublikanoak garaile

Candido Eguren Zabarte

1931ko hauteskundeen egunean, Casa del Pueblon zegoen Candido lagunekin. Astelehena frontoian musika banda ari zen musika jotzen eta jendea errepublika goratzen hasi zen, jakinekoa baitzen Espainiako hiri nagusietan garaile izan zirela.
Media: Bideoak

Errepublikaren proklamazioa zela gertatu zen

Candido Eguren Zabarte

Astelehenean oraindik ez zegoen proklamaziorik baina eibartar gehienek uste zuten errepublika bazetorrela. Donostiatik enkargua etorri zen eta zinegotzi guztiak batu ziren udaletxean. Errepublika izendatu behar zela erabaki zuten. Donostiako gobernu ...
Media: Bideoak

Ospakizun handia Eibarren, errepublikarengatik

Candido Eguren Zabarte

Errepublika proklamatu zen egunean, arratsaldean, Bartzelonan eta Madrilen altxamenduak egon ziren eta erregeak alde egin zuen. Hala, manifestazio handia egin zuten Eibarko kaleetan. Ospakizun handia egin zuten Eibarren.
Media: Bideoak

Errepublikaren proklamazioa zergatik egin zen Eibarren

Candido Eguren Zabarte

Toyosek Donostiatik jaso zuen enkarguari buruz berba egiten du. Donostiatik Bilbora zihoan arrain saltzaile batek eman zion oharra. Toribio Etxebarriarekin hizketaldi luzeak egin zituen eta hark uste du ez zela errepublika proklamatzeko agindurik ...
Media: Bideoak

Estatutuari baietz

Candido Eguren Zabarte

Estatutuari baietza emateko botoa eman zuen Candidok, nahiz eta komunistak alde ez agertu. Errepublika elizaren kontrako bidean zihoanez, Nafarroako abertzaleek erlijio kristaua babestu nahi zuten.
Media: Bideoak

Aldatze Ikastetxea: hasierako urteak

María Isabel Albizu Lluvia

Nati Bazterra izan zen 1927an Aldatzeko lehenengo moja eibartarra. Moja bilakatzeko prozesua oso desberdina zen duela urte batzuk. Beste kongregazioekin harremana zelakoa zen; Aldatzeko mojek beti izan dute herriarekin hartu-eman handiagoa. ...

Kartzelako bizimodua eta zigorrak

Candido Eguren Zabarte

Kartzelan hiru aldiz egon zen Candido: Primo de Riveraren garaian, Errepublika garaian eta frankismoan. Kartzelako zaindariek ondo hartzen zituzten baina akatsen bat eginez gero, zigortu egiten zituzten. Kantatzea debekatuta zegoen eta abesteagatik ...
Media: Bideoak

Eibarko musika banda

Antonio Sarasua Gisasola

Errepublika garaian, orfeoiaz gain banda ona zegoen. Musikan zuzendarien, egileen eta taldeen artean inbidiak egoten direla dio. Kioskoan bandak jotzen zuen.
Media: Bideoak

Hezkuntza Aldatze Ikastetxean

Juana Zugasti Bilbao

Hezkuntza Errepublika garaian. Astegunetan ez zen mezarik egoten. Gelara sartzeko jarraitu behar zituzten urratsak. Mojak zelakoak ziren. Zertara jolasten zuten. Arratsaldean berriz eskolara, eskulanak egitera.
Media: Bideoak

Aldatze Ikastetxea Errepublika garaian

Juana Zugasti Bilbao

Errepublika ezarri aurretik, nolako uniformea erabiltzen zuten Aldatzen. Errepublikarekin batera, mojak seglar janzten hasi ziren eta umeak ere kaleko erropekin joaten ziren. Gerra ostean, umeek berriz jantzi zuten uniformea eta mojek abitua. Gerra ...
Media: Bideoak

Errepublika sasoiko orfeoiaren sorrera

Antonio Sarasua Gisasola

Orfeoiaren inguruko kontuak. Hasieran 18 lagun besterik ez ziren. Errepublika sasoian Kontseju Zaharrean sortu zen, 1932an. Gero Kruzetara joaten hasi ziren entseguak egitera; hasieran gizonak bakarrik eta gerora neskak ere bai. Antoniok berak ...
Media: Bideoak

Elgoibar eta Eibarren artean lehia handia egoten zen

Antonio Sarasua Gisasola

Mende hasierako futbol taldeen eta jokalarien izenak aipatzen ditu. 1915 inguruan Izarra eta Eibar Club futbol taldeak zeuden Eibarren. Gerora, Malos Tratos, Txiri-biri, Altza-praka, eta abar sortu ziren. 1926an Eibar Gipuzkoako Txapeldun izatera ...
Media: Bideoak

Antzinako baloiak nolakoak izaten ziren

Antonio Sarasua Gisasola

Errepublika garaian, Elgoibarren eta Durangon jokatzen zuten gehien bat. Entrenamendurik ez zuten egiten. Union Deportiva Eibarresa gelditu zen azkenean bakarrik, eta hortik Eibar FC sortu zen. Gerra ostean Eibar FC taldeari izena aldatu behar izan ...
Media: Bideoak

Aratusteak Errepublika garaian

Jose Echeverría Ayerbe

Errepublika garaian aratusteek ez zuten indar gehiegirik. "Eguen zuri", umeen eguna izaten zen. Egun bakoitzean toki batean antolatzen zen dantzaldia: Casino Artista, Casino Musical Bretón, Casino Amistad, Rialto...

Garbiketa pertsonalerako: igerilekuak, presak eta bainuetxea

Candido Eguren Zabarte

Errepublika ondoren bi igerileku txiki egin zirela aipatzen du: bata Matsarikoa eta bestea Makalarrokoa (Kakalardokua esaten zitzaion). Igerian egiteko beste leku batzuk ere bazituzten: Areatzako "kunbua", Txontako presa, Olarreagakoa… Bertan ...
Media: Bideoak

Errepublikaren aldarrikapenean lehenengotakoa

Luciana Larreategui Arizaga

Errepublika aldarrikatu zenean, berak egindako banderatxo txiki bat erabili zuen paparrean. Diskurtsoak balkoitik eta jendea behean, entzuten. Bera ere hantxe. Goizeko zortzietarako bandera ipinita zeukan, eta artean Errepublika aldarrikatu barik ...
Media: Bideoak

Hauteskundeak Errepublika garaian

Jose Echeverría Ayerbe

1931ko hauteskundeen inguruko hainbat azalpen ematen ditu; sozialistak eta errepublikarrak bat eginda aurkeztu ziren. Emaitzen arabera sortu zen gobernua: Alcalá Zamora presidente, Azaña gobernu buru, Prieto...

Politika errepublika garaian

Jose Echeverría Ayerbe

Gil Robles-ek gehiengoa ateratzea nahi zuen; bere esaldi ospetsua: “A por los 300! ”. Orduan ezkerreko alderdiak elkartu egin ziren eta Frente Popularra osatu zuten. 1936an, José "Querido"k baldintzapeko askatasuna lortu zuen.

Sozialismoa errepublika garaian

Jose Echeverría Ayerbe

Ezkerreko alderdien artean oraindik banaketak zeuden; sozialistek ez zuten gobernuan parte hartu.

Alcalá Zamora Errepublikako lehendakariari oparitutako pistola grabatua

Luciana Larreategui Arizaga

Grabatuan lan egin zuen urte askoan Luzianak. Alcalá Zamora-ri Eibarko Udalak erregalatu zion pistola Jacinto Olabe eta bien artean grabatu zuten (1931. urtean). [Luzianak udalaren erregalua zela dio; liburuetan "Agrupación Femeninak" egindako ...
Media: Bideoak

Lan-ordutegia gerra aurretik eta gerra ostean

Julian Echeverría Oruna

Lan-ordutegia. Errepublika garaian 8 ordutakoa izaten zen lan-jarduna. Francoren garaian lan asko zegoen eta 10-11 ordu egiten zituzten egunean.
Media: Bideoak

Marcanotarren historia

Niceto Marcano Muguerza

Errepublika aldarrikatu eta urtebetera jaio zen; horregatik jarri zioten Niceto izena. Aita eta Marcanotar guztiak sozialistak ziren. 1934ko urriko iraultzan parte hartu zuten eta gerra garaian jazarpena ezagutu zuten. ondoren Frantziara.
Media: Bideoak

Politika 1920ko hamarkadan

Candido Eguren Zabarte

Politika 1920ko hamarkadan. Arazo ekonomikoak, sozialak. Erregeak eta militarrak. Afrikako gerra: Annual. Patronala vs. FAI; CNT. Parlamentuan, Expediente Picasso. Bartzelonako matxinada. Diktadura. Primo de Rivera. Krisi ekonomikoa. 1929an, ...

Errepublikaren aldarrikapena Eibarren

Candido Eguren Zabarte

Hauteskundeak. 1931ko apirilaren 12an bertan, gaueko 10:00etatik, gazteentzat errepublika aldarrikatuta zegoen. Astelena frontoian, dantzaldia "Romeral" bandarekin. Aldarrikapenaren inguruan interpretazio desberdina. Alejandro Telleria zen alkate. ...

Lan-baldintzak Errepublika garaian

Gaspar Alvarez Lucio

16 urterekin UGT sindikatuko kide zen. Lan-baldintzak asko hobetu ziren Errepublika garaian: 7 opor egun, asteko 44 lanordu, etab. Andrazkoen botoa emateko eskubidea ere Errepublika garaian lortu zen.
Media: Bideoak

Dantzaldiak Rialtoan. Pertsonai ezagunak Eibarren. Diru-batzeak herriz-herri

Juan Echaniz Urruzuno

Agustín Zuloaga "Txokolo", musikari oso ezaguna Eibarren. Dantzaldiak Rialtoan. Errepublika proklamatu zenean, Alcalá Zamora eta Queipo de Llano Eibarrera etorri ziren. Kulixka itsasontzia urperatu zenean, eskean irten ziren herriz-herri.
Media: Bideoak

Dantzaldiak Rialtoan; Casino Artistan

Juan Echaniz Urruzuno

Musika ikastera Elgoibartik bizikletaz etortzen zen Eibarrera astean 3 egunetan. Casino Artistan noizean behin jotzen zuen, baina bestela Rialtoan jotzen zuen jai egunetan, arratsaldez eta gauez (1931-1936 bitartean). Aratusteetan, ostegunetan ...
Media: Bideoak

Rialto dantzalekua: nolakoa zen; dantza-txapelketak

Juan Echaniz Urruzuno

Rialtoa ireki zenetik (1931) bertan jotzen hasi zen. Lehenengo orkesta. Rialtoa zelakoa zen: dantza egiteko pista; pisu desberdinak; e.a. Bidebarrieta kalera ematen, "ambigú" bat zegoen. José Ramón Orozko tenorea. Agustín Zuloaga, musika bandako ...
Media: Bideoak

Candido Muñoz botikarioa

Candido Eguren Zabarte

Arraindegi kaleko botikarioa, Candido Muñoz zen. Haren anai bat, erlojugilea izan zen eta eliza aurrean izan zuen denda. Botikarioa, "Irunesia"rekin ezkondu zen. Emakume ikusgarria (eguzkia egiten zuenean, aterkinarekin irtetzen zen pasiora...). ...
Media: Bideoak

Futbolista Racing de Santanderren

Esteban Justo Larrañaga Argarate

Bi urtetan Racing de Santander-ean jokatu zuen, Errepublika urteetan. Eibarko jokalari ezagunak: Mugerza, Roberto, Gabilondo...
Media: Bideoak

Errepublika garaiko aldaketak

Aurora Bascaran Martínez

Eskoletan aldaketak egitea izan zen alderdi garrantzitsuenetariko bat errepublika aldarrikatu zenean, baina egoera politikoa oso desegonkorra izan zen. 34ko iraultzan parte hartu zuen Auroraren aitak, ondorioz, Benigno Bascaran kartzelaratu egin ...
Media: Bideoak

Bascaran aita semeak

Aurora Bascaran Martínez

Benigno Bascaran "Juventud socialista" eta UGTko kide zen baina ez zuen parte hartze politiko zuzena izan Errepublika aldarrikatu zenean. Aita ordea, udaletxeko zinegotzi eta garai batean alkate bezala ere egon zen. Benigna errekadistare anekdota ...
Media: Bideoak

Errepublika aldarrikatzen

Aurora Bascaran Martínez

Errepublika aldarrikatu aurreko egunak eta errepublikako ikurrina udaletxeko balkoian jarri zeneko anekdotak kontatzen ditu Aurorak. Herrian zegoen giroaz hitz egiten du batez ere.
Media: Bideoak

Errepublika aldarrikatu eta bildurra

Aurora Bascaran Martínez

Errepublika aldarrikatu ondoren Eibarren bizi izandako egoera kontatzen du Aurorak; beste herrietan aldarrikatu baino zortzi edo hamabi ordu aurretik aldarrikatu baitzen Eibarren.
Media: Bideoak

Eibarko Udal Musika banda: 1924tik 1936ra bitartean

Salvador Marzana Amuategui

"La Marcial" Musika Bandan bonbardinoa jotzen zuen Salvadorren aitonak (Aquilino Amuategi). 1840-50 inguruan hasi eta 1922rarte izan zuen Eibarko musika bandak "La Marcial" izena. 1924-1936 urte bitartean bakarrik izan zen udal-banda. Ildefonso ...
Media: Bideoak

Dantzaldiak aratusteetan.

Salvador Marzana Amuategui

Casino Artistak eta Casino Amistad-ek, aratusteetan dantzaldiak antolatzen zituzten. Jende ugari joaten zen musika entzun eta dantza egitera. Antonio Enbeita "Txapel" zen "La Romeral" musika bandako zuzendaria orduan. Banda zuzentzeaz gain, kantuan ...
Media: Bideoak

Jaiegun berezietako kalejira eta kontzertuak.

Salvador Marzana Amuategui

Errepublika garaian, "La Romeral" musika bandak apirilaren 14ean eta maiatzak 1ean Diana jotzen zuten goizeko 7:00retan kalerik-kale. Gero beste bandak kalejira eta kontzertua eskaintzen zituen. Maiatz inguruan hasten ziren gauez kontzertuak ematen.
Media: Bideoak

Errepublika garaiko giro politikoa Eibarren

Candido Eguren Zabarte

Eibarren jendea bero-bero zegoen; zerbait egiteko gogoarekin zeuden guztiak. Errepublika aurreratu bat ekartzearen aldekoak ziren. Orduantxe sortu zen "Pioneros Rojos" taldea. "Casa del Pueblo"n Salud y Cultura izeneko proiektu bat jarri zuten ...
Media: Bideoak

Gerra garaian epaitegiko idazkari izendatu zuten

Candido Eguren Zabarte

Udalean bulego-lanak egiten hasi zen, baina berehala epaitegiko idazkari izendatu zuten. Marcelino Baskaran, epaile lanak zituen bere gain. Marcelino eta Candido, ezkontzen aurkakoak ziren eta ezkontzera joaten zen bikote bakoitzari demaseko ...
Media: Bideoak

Gerra zibila Euskal Herrian

Candido Eguren Zabarte

Errepublika garaiko mugimendu kultural, sozial eta politikoak. Orduko lorpen guztiak, bertan behera geratu ziren. Gerrako frontea Karakate eta Arrate inguruan gelditu zen irailean. Elgeta, Ondarroa, Akondia, Ilordo... Bilbotik armak iritsi ziren, ...
Media: Bideoak

1931ko hauteskunde gaua eta hurrengo egunak

Salvador Marzana Amuategui

Hauteskunde gauean, dantzaldia egon zen Astelena pilotalekuan; Salvador bertan egon zan "La Romeral" bandarekin. Gau hartan ez zen ezer gertatu, baina hurrengo egunean, astelehena hilak 13, Danba lagun-taldekoak "Casa del Pueblo"-n egon ziren ...
Media: Bideoak

1931ko apirilaren 14ean, Eibarren beste inon baino lehenago aldarrikatu zen Errepublika

Salvador Marzana Amuategui

Hauteskunde egunean, 1931-04-12an, errepublikano eta sozialistek hauteskundeak irabazi zituztela eta, jendea pozik zegoen baina zarraparra handirik ere ez zen izan. Hurrengo egunean ere, "Danba" elkartekoak hauteskundeen emaitzak ospatzen ibili ...
Media: Bideoak

Errepublika aldarrikatu zen eguneko giroa. El día en que se proclamó la República

Salvador Marzana Amuategui

Errepublikaren proklamazio eguna ongi gogoratzen du. Berak dioenez goizean ez zen inor lanera joan; gazteak kalerik-kale ibili ziren aldarrikapena ospatzen. Baina beste inondik ez zenez aldarrikapenaren berririk heltzen, arratsaldean momentu larriak ...
Media: Bideoak

Errepublikaren aldarrikapena Eibarren

Benigno Baskaran Guridi

Goizeko 7:00retan jarri zen udaletxean bandera errepublikanoa, baina arratsaldeko 16:00ak arte ez zen baieztapenik iritsi. Eibar herri errepublikanoa (liberala) izan da tradizioz. 10-15 minutu lehenago (6:30-7:00) "Casa del Pueblo"an batzar bat ...

Errepublikaren aldarrikapena Eibarren

Benigno Baskaran Guridi

Odol tanta bat ere isuri gabe aldarrikatu zen Errepublika Eibarren. Apirilak 12an hartutako erabakien artean, kaleetan zaintzaileak jartzea izan zen bat. Eguna luze joan zen, arratsaldeko 16:00etan Madriletik eta Bartzelonatik baieztapena jaso ...

Baldintza egokiak II. Errepublika aldarrikatzeko

Benigno Baskaran Guridi

Eibar herri liberala; errepublikaren aldeko saiakerak 1930eko abendutik martxan zeuden. 1930eko abenduan, Jacan, Galán eta Hernández altxatu egin ziren eta Eibarren greba orokorra egin zen hiru egunez. Errepublika aldarrikatzeko baldintza egokiak ...

Errepublikaren erronka nagusiak

Benigno Baskaran Guridi

Errepublikaren erronka nagusiak. Organizazio sindikal eta politikoek zeregin handia. Partidu Sozialistaren antolaketa Espainian; organigrama.

Manuel Azañaren gobernuak hartutako zenbait erabaki

Benigno Baskaran Guridi

Errepublikaren inguruko azalpenak. Manuel Azañaren gobernuak hartutako zenbait erabaki. Eliza, armada, kontserbadoreak, anarkistak, etab. Guztiak Errepublikaren aurka agertu ziren. Eskumakoek indar handia zuten garai hartan. Momentu gogorrak bizi ...

Juan San Martinen jatorria

Juan San Martin Ortiz de Zarate

Elkarrizketatzaileak egiten duen aurkezpena. Juan San Martinen jatorria. Eibarren, 1922ko ekainaren 22an jaiotakoa, armagin familia batean. Primo de Rivera-ren diktadura.

Juan San Martinen ikasteko grina

Juan San Martin Ortiz de Zarate

Gerra Zibila hasi zenean, berak 14 urte zituen. Errepublika garaian Institutua ipini zuten Eibarren; horrek izan zuen garrantzia jende askoren hezkuntzan. Gerra garaian, gau eskolan ikasi zuen. Gauez, tornulari batengana joaten zen mekanika ...

Gerra aurreko Eibar, herri guztiz euskalduna

Juan San Martin Ortiz de Zarate

Primo de Riveraren diktadura. Gerra aurreko Eibar, herri erabat euskalduna; horren inguruko aipamenak. Doktrina euskaraz ikasten zuten. Euskararen, euskalkien inguruko aipamenak. On Juan Ibargutxi abadea.

II. Errepublikaren aldarrikapena Eibarren Juan San Martinen ikuspuntutik

Juan San Martin Ortiz de Zarate

Eibarren beste inon baino lehenago aldarrikatu zen II. Errepublika. Juan San Martinek 9 urte zituen orduan. Errepublikaren aldarrikapena ume baten ikuspegitik.

Toribio Etxebarria eta kooperatibismoa Eibarren

Juan San Martin Ortiz de Zarate

Toribio Etxebarria, Eibarko sozialismoaren lider intelektuala. Kooperatiba industrialen sorrera Eibarren: Danok-bat; Alfa; etab. Armagintzatik josteko makinara jauzia egin behar zela garbi ikusi zuen.

Errepublikaren aldarrikapena; ordu batzuetan estu

Jose Echeverría Ayerbe

II. Errepublikaren aldarrikapena Eibarren. Hauteskundeak apirilaren 12an izan ziren. Hurrengo egunean lanera joan gabe gelditu ziren; erromeria egon zen; etab. Apirilaren 14an Errepublika aldarrikatu zuten. Galán eta García Hernández-en argazkiak ...

Errepublikaren eragina nesken izenetan

Jose Echeverría Ayerbe

Errepublikaren eragina nesken izenetan. Guraso batzuek ez zituzten euren umeak bataiatu eta, horregatik, ez zieten santu edo santaren izena jarri, bestelakoak baizik: Paz, Nieves, Aurora... edo lore izenak (Rosa, Jacinta..).

Indalecio prieto Eibarren; Eibarko sozialistak, euskaldunak

Jose Echeverría Ayerbe

Indalecio Prieto eta eibartar sozialisten arteko harremana oso estua zen; Toribio Etxebarriarekin ere oso harreman ona izan zuen; "Delegado del Gobierno en CAMPSA" ere izendatu zuen. Errepublika aldarrikatu eta gero Indalecio Prieto Eibarrera ...

Alcala Zamora Eibarren

Gloria Lizundia Echaluce

II Errepublika aldarrikatu zeneko eguna ondo gogoratzen du. Alcala Zamora Eibarrera etorri zenean Star pistola bat erregalatu zitzaion eta jai handia egin zen. Gloriak lepokoa galdu zuen Untzagan. Errepublika garaia oso laburra izan zen. Egun ...
Media: Bideoak

Errepublika aldarrikatu zeneko eguna

Gloria Lizundia Echaluce

Ama Bilbotik arratsaldean iritsi zen, Errepublika aldarrikatu zela esanez. Oraindik konfirmazioarik ez zegoen. Plaza Alfonso XIII; izen-aldaketa.
Media: Bideoak

Errepublika garaiko pertsonai ezagunak Eibarren; giro politikoa

Gloria Lizundia Echaluce

Errepublika garaiko pertsonai ezagunak Eibarren: Alejandro Telleria, Marcelino Baskaran... Eibarren sozialistak ziren nagusi sasoi hartan, errepublikanoak eta abertzaleak baino gehiago. Casa del Pueblo-a zelakoa zen. Alderdien arteko gatazkarik ez; ...
Media: Bideoak

Euskal kultura Errepublika garaian

Juana Josefa Loyola Vergara

Euskal kultura Errepublika garaian. Umetan, Don Juan Ibargutxiren gidaritzapean, txapelketa batera joan ziren neska-mutil batzuk. Don Juanek euskararen alde lan asko egiten zuen. Juanita eta beste mutil bat Donostiara eraman zituzten irteera bat ...
Media: Bideoak

Errepublika garaiko Argia, idazleak, liburuak

Juana Josefa Loyola Vergara

Euskal kultura Errepublika garaian. Baserrian Argia aldizkaria hartzen zuten. Euskal idazleak ezagutzen zituen. Irakurzalea zen. "Garoa" asko gustatu zitzaion.
Media: Bideoak

II. Errepublikaren aldarrikapena Eibarren

Victor Lecumberri Arana

Errepublika. Eibarren monarkiko eta abertzale gutxi zegoen. Hauteskunde egunean jendea pozik zegoen, kalean eta baita "Casa del Pueblo"an ere. Apirilak 14an, jendea larri egon zen hasieran, baina gero Untzaga plaza guztia bete zen. Ondoren ...
Media: Bideoak

II. Errepublikaren aldarrikapenaren ondorengo ospakizunak

Victor Lecumberri Arana

II. Errepublika aldarrikatu ondoren egin ziren ospakizunak. Pare bat egunean ez zen jendea lanera joan.
Media: Bideoak

III. Errepublikaren inguruko gogoetak

Victor Lecumberri Arana

III. Errepublika ere etorriko dela dio "Otxabiñak".
Media: Bideoak

Errepublikaren etorrera gazteen ikuspegitik

Candido Eguren Zabarte

Eurak errepublika etorri behar zela sinistuta zeuden. Astelehenean ezer ez zela gertatu ikusi zutenean, harritu egin ziren. "Maquiavelismoa"ren teoria (eibartarren jarrerak, gerora Espainia osoan gertatuko zena bultzatu zuen eta beharbada hori ...
Media: Bideoak

Errepublikaren aldarrikapenaren aurrekariak

Candido Eguren Zabarte

Eibarren beste inon baino lehenago zergatik aldarrikatu zen Errepublika. Errekadistaren mezua. Toyosek gaizki aditu omen zuen, eta udaletxera joan zen. Zinegotzi guztiak abisatu zituzten eta Alejandro Telleria II Errepublika garaiko lehenengo ...
Media: Bideoak

II. Errepublikaren aldarrikapenaren inguruko erabakia; batzarra udalean

Candido Eguren Zabarte

II. Errepublika aldarrikatu zeneko kontuak. Udaletxean bildu zirenak zinegotzi aukeratu berriak izan ziren. Alejandro Telleria izendatu zuten orduan alkate. Timoteo Zubiate ere joan zen, aurreko alkatea. Telefono deiak egin zituzten alde guztietara ...
Media: Bideoak

II. Errepublikaren aldarrikapena; jendea pozez zoratzen

Candido Eguren Zabarte

II. Errepublika aldarrikatu zenean, jendea pozez zoratzen. "Orduan danok txaloka; zoratuta geuazen, gure pozak ez zekan akaberarik". Eta horren ostean, manifestazioa egon zen, sekulakoa. Manifestazioaren ibilbidea, Eibar guztitik. Ez zen egun ...
Media: Bideoak

II. Errepublikaren osteko lehenengo lan eguna

Candido Eguren Zabarte

II. Errepublika aldarrikatu eta hurrengo egunean, apirilaren 15ean, denak joan ziren lanera, baina pozik.
Media: Bideoak

Krisialdi ekonomikoa; Arrateko bidea

Aurora Bascaran Martínez Secundino Loidi Erquizia Salvador Marzana Amuategui

Errepublika aurreko alkatea, Timoteo Zubiate izan zen. Eibarko industrian krisialdi handia egon zen eta Arrateko bidea egitea erabaki zuten, Santiago Astigarraga Ibargain alkate zela.

Apirilaren 14a Eibarren

Aurora Bascaran Martínez Secundino Loidi Erquizia Salvador Marzana Amuategui

Salvador Marzana: etxera etorri zitzaien "Polkesia", Errepublikaren aldarrikapenaren berri ematen. San Andres kaleari Errepublika garaian Pablo Iglesias izena ipini zitzaion. Untzagara zelan juan ziran. Hauteskunde gauean emaitzak nola ezagutu ...

16 07 1936; alzamiento de las tropas sublevadas

Andres Prieto Arana

16 07 1936; alzamiento de las tropas sublevadas
Media: Bideoak

1936, El frente en Eibar

Andres Prieto Arana

1936, El frente en Eibar
Media: Bideoak

1936, de Vitoria a San Sebastian

Andres Prieto Arana

1936, de Vitoria a San Sebastian
Media: Bideoak

Julio 1936; San Sebastian; el asalto al Casino

Andres Prieto Arana

Julio 1936; San Sebastian; el asalto al Casino
Media: Bideoak

Udaletxea errepublika garaian: jende garrantzitsuarentzat janak prestatzen

Secundino Loidi Erquizia

Udaletxea errepublika garaian: jende garrantzitsuarentzat janak prestatzen

Aita Markanoren "abioia"

Roberto Marcano Magunacelaya

"Eibar 1930. Se construyó este 'avión' para los carnavales de ese año, en el garaje de la calle Isasi nº 23, donde yo vivía. El señor que está como piloto es mi padre, Angel Marcano Arregui. En la guerra 'incivil' del año 1936, mi padre era enlace ...
Media: Bideoak

Gerra Zibilaren hasiera.

Roberto Marcano Magunacelaya

Etxekoak Errepublikaren aldekoak ziren. Eibarren II Errepublika ipini zenean, bera bertan zegoen, baina lau urte bakarrik zituen eta ez du ondo gogoratzen. Gerra hasi zenean bai, gogoratzen du.

Itzuli nahi baina ezin

Roberto Marcano Magunacelaya

Amarekin kontaktua berreskuratu arren ezin zitekeen etxera bueltatu. Molotov ministroak Castiella ministroaren gutun bat jaso zuen Errusian zeuden Espainiako umeen itzulera eskatzen. Ume errepublikar haien arduradunak zirela eta Espainian ...

Errepublika egunean jai giroa

Nieves Acha Garmendia

Aitak plazara eraman zuen eta kalean poza nabari zela dio.
Media: Bideoak

Jai giroa II Errepublikarekin

Juana Unzueta García

Bigarren Errepublika aldarrikatu zen egunean Eibarren zegoen Juanita. Izebak eraman zuen gertatzen zena ikustera baina ez du oroitzapen asko. Hala ere Eibar herri alaia zela dio eta gauza guztiak ospatzen zirela du gogoan.
Media: Bideoak

Aitarekin harremanik ez

Juana Unzueta García

Errusiara 1938. urtean joan zela dio (1937an izan zen hala ere). Amak eta izeba-osabak lagundu zioten barkua hartzera. Cleto Unzueta, bere aita, Santurtziko alkatea zen Errepublika garaian. Aita ia ez zuten ezagutu anaiak eta berak. Errusiara ...

Familia destacada en política

Juan De los Toyos Garay

Juan de los Toyos perteneció a una familia destacada en política. Su tío, Juan de los Toyos Gonzalez, fue miembro del primer Gobierno Vasco constituido en 1936.
Media: Bideoak

La vida imposible a la República

Juan De los Toyos Garay

Del año 34 al 36 la situación en España era imposible por los enemigos de la República. La vida política era imposible, había crisis y los militares ya estaban conspirando, hasta que estalló la guerra el 18 de julio de 1936.
Media: Bideoak

Errepublika garaia

Gaspar Alvarez Lucio

1931ko Errepublikan Gaspar gaztea zen eta ez zuen desberdintasun handirik sumatu hasieran. Aurrerago lege berri eta aldaketa gehiago ikusi ziren. 1934ko Errepublikan kartzelan egon zen; kartzelatzearen zergatiak eta bizi izandakoa kontatzen ditu.
Media: Bideoak

Goitarrak eta behetarrak

Candido Eguren Zabarte

Goitarrak eta behetarrak desberdintzen ziren Eibarren errepublika aurretik. Desberdintasuna maila sozialarekin eta jarrera politikoekin lotuta zegoen. Behetarrak nazionalak eta erdi mailako familiak ziren eta goitarrak sozialista eta errepublikanoak ...

Alejandro Telleria osaba, Timoteo Zubiate aitaginarreba

Adela Telleria Gallastegui

Eibartar peto-petoa da Adela. Ardantza kaleko 3. zenbakian jaio zen 1924. urtean. Gurasoak ere eibartarrak zituen. Alejandro Telleria (Eibarko "alkate txikixa" 1931-1934 urte bitartean) osaba zuen eta Timoteo Zubiate (1931. urtean, Primo de ...

Agustin Zuloagaren omenezko ekitaldia eta Errepublika aldarrikapenaren urteurrenak banaketa eragin zuen

Salvador Marzana Amuategui

1932. urtean, Musika Bandako zuzendari zen Agustin Zuloaga hil zen. Errepublikaren aldarrikapenaren urteurrenetik oso hurbil zeudenez, Zuloagaren omenezko kontzertuan uniformerik gabe jo zutela kontatzen du. Ospakizunak burutu edo bertan behera ...
Media: Bideoak

"La Romeral" eta "Unión Musical"

Salvador Marzana Amuategui

"La Romeral" bandaren garai berean (Errepublika aurretik gerra hasierara bitartean, gutxi gorabehera), "Unión Musical" zeritzon banda ere egon zen. Udal Bandak "La Romeral" bandari kontra egiteko sortutako banda zela kontatzen du Salvadorrek. Nahiz ...
Media: Bideoak

Errepublika aldarrikatu aurreko hauteskunde gaua

Salvador Marzana Amuategui

Errepublika aldarrikatu aurreko hauteskunde gauean, apirilaren 12an, jaia antolatu zen Astelena pilotalekuan. Romeral Musika Bandarekin jotzen jardun zuen Salvadorrek. Hurrengo eguneko Errepublikaren aldarrikapenean Eibartarrak lehenak izateari ...
Media: Bideoak

Salvadorrek zintzilikatu zuen Alcalá-Zamoraren koadroa eskolan

Salvador Marzana Amuategui

Eskolako oroitzapenak. Maisu-maistra desberdinei buruzko aipamenak. Frontoi zaharreko eskolan zegoela aldarrikatu zen Errepublika. Erregearen koadroa kendu eta Alcalá-Zamorarena berak zintzilikatu zuen pozarren.
Media: Bideoak

Zubiatek Telleriari alkatetza

Gonzalo Sarasua Gorrochategui Jose Sarasua Gorrochategui

Timoteo Zubiate zen Eibarko alkate II. Errepublikaren aldarrikapenaren unean; Alejandro Telleriak hartu zion erreleboa Errepublika garaian. Telleriarekin batera Errepublikaren alde jardun zuten hainbat pertsonen izenak aipatzen dituzte.
Media: Bideoak

Errepublika osteko bizimodua

Gonzalo Sarasua Gorrochategui Jose Sarasua Gorrochategui

Errepublikaren aldarrikapenak langileek eskatzen zituzten hainbat aldaketa gauzatzea ekarri zuen. Eguneroko bizimoduan ez zuten aldaketa handiegirik sumatu. Queipo de Llanok Eibar "muy ejemplar ciudad" deklaratu zuenekoa.
Media: Bideoak

Lantegietako krisiak eta fusilak

Candido Eguren Zabarte

Eibarren krisialdiak izaten ziren sarritan lantegietan. Lana falta zenean, beharginak lanik gabe geratzen ziren, inongo soldatarik gabe. Primo de Riverak eskaerak egin zituen Alfara, josteko makinak erosteko; armei lotutako eskaerarik ez zuen egin. ...
Media: Bideoak

Eibarko alderdi komunista

Candido Eguren Zabarte

Eibarko alderdi komunistan Jose Andres Aranguren idazkari izendatu zuten, Errepublika garaian. Aurretik, Eibarko ugazabek errepublikaren beharra zegoela esaten hasi ziren baina errepublika garaian aldaketak egiten hasi zirenean, kontra azaldu ziren.
Media: Bideoak

1934ko iraultzan prestakuntzarik gabe

Candido Eguren Zabarte

Errepublika ondo zihoala ikusi zuenean, politika kontuak albora lagatzea erabaki zuen, baina 1934ko iraultzaren berri izan zuenean, izena eman zuen parte hartzeko. Berari ez zioten talderen baten sartzeko deitu baina bere lagun batzuei bai. Tiroren ...
Media: Bideoak

Hileta zibilak

Candido Eguren Zabarte

Mormorreko lurperatzeak ondasunik ez zeukatenentzat izaten ziren. Udala arduratzen zen. Lurperatze zibilentzat, bedeinkatu gabeko lur saila zegoen, hilerritik aparte. Errepublika sasoian, eremu guztia bateratu zen. Marzelino Baskaran izan zen lehen ...
Media: Bideoak

Eibarko txirrindularitza lasterketak

Juan Guisasola Ariznabarreta

Eibarren txirrindularitza lasterketa asko egiten ziren: Eibar-Deba-Eibar, Eibar-Madril-Eibar, "Gran Premio de San Juan", "Vuelta a la Costa". Errepublika garaian: "Gran Premio de la Republica". Gerra ostean hasi zen "Bicicleta Eibarresa" eta "Subida ...
Media: Bideoak

XX. mende hasierako mugimenduak

Candido Eguren Zabarte

1912an Eibarren ikusitakoaren ostean, begiak zabaldu zituen. 1936ra bitartean mugimendu eta aldaketa asko gertatu ziren. Uste zuten errepublikak gora egingo zuela, kontrakotasunei aurre eginda. Errepublika garaian anarkisten eta komunisten ...
Media: Bideoak

Sozialistak, komunistak eta anarkistak eztabaidan

Candido Eguren Zabarte

Errepublika alderdi guztiek onartu balute eta pixkaka joan, hobe izango zela uste du Candidok. Sozialistek, komunistek eta anarkistek eztabaidak izaten zituzten, ez baitziren ados jartzen.
Media: Bideoak

Eibar-Madrid-Eibar lasterketa

Antonio Sarasua Gisasola

Eibar-Madrid-Eibar bizikleta lasterketa egin zuten Errepublika garaian. Euskal Herriari Bira ere antolatu zen. Bizikletak egiten hasi zirenean, zaletasuna zabaldu egin zen.
Media: Bideoak

Eibarko bizikletak eta Antonioren lehen bizikleta

Antonio Sarasua Gisasola

Eibarren bizikletak egiten ziren arren, ez ziren asko ikusten kalean. Antoniori lehenengo bizikleta Iparraldetik ekarri zioten. Marka ezagunenak aipatzen ditu. Errepublika baino lehen hasi ziren Eibarren bizikletak egiten.
Media: Bideoak

Italiako irratsaioak entzuten

Antonio Sarasua Gisasola

Etxeko irrati zaharraren marka aipatzen du. Italiako irratia entzuten zuten. Eibar ez zen leku ona irratia entzuteko, zuloan dago eta. Errepublika baino lehen entzuten zuten irratia.
Media: Bideoak

Muñoatarren gasolindegiak

Jose Muñoa Zabaleta

Beraien gasolindegiaz gain, Eibarren beste gasolindegi batzuk zeuden: Untzaga Plazan, "Gallo" tabernaren parean eta Jose Mari tabernaren ondoan. Peperen aitak gasolindegiak jarri zituen Eibarren, Elgoibarren, Bergaran eta Markinan. Errepublika ...
Media: Bideoak

Dokumentuaren akzioak